Certificatie binnen de drinkwatersector (privaatrechtelijke activiteit)

Het onderscheid tussen de begrippen ‘normalisatie’ en ‘certificatie’ is beschreven in een korte notitie.

Certificatie van een product (productcertificatie) of proces (procescertificatie) door een onafhankelijke derde partij (certificatie-instelling) kan worden gezien als een hoge mate van kwaliteitsborging. Deze certificatie is een privaatrechtelijke activiteit.

Certificatie binnen de drinkwatervoorziening

Product- en procescertificatie binnen de drinkwatervoorziening behoort om historische redenen tot de activiteiten van certificatie-instelling Kiwa Nederland (voor een bedrijfsportret, zie vakblad ‘H2O’ nummer 10 van 2013 (pagina 24 tot en met 26). Bij de certificatie is het ‘Het Kiwa Reglement voor Certificatie; Versie 15-10-2017’ van toepassing. Voor geschillen is er zo nodig het ‘Kiwa Reglement voor College van Beroep’. Voor klachten en bezwaren is er ‘Klachtenregeling en bezwaarprocedure’.

Beoordelingsrichtlijnen

Een certificatie-instelling certificeert een willekeurig product op basis van een van kracht zijnde ‘beoordelingsrichtlijn’, een BRL. In zo’n document zijn alle van toepassing zijnde ‘functionele eisen’ (criteria of parameters en bijbehorende beproevingsmethodes met eisen of grenswaarden) vastgelegd. Bij het voldoen aan alle functionele eisen wordt een product gecertificeerd (er wordt een ‘kwaliteitsverklaring’ afgegeven), mede door toezicht van de certificatie-instelling op de kwaliteitsborging bij de vervaardiging van een product.

Beoordelingsrichtlijnen van Kiwa Nederland voor producten in contact met drinkwater bevatten onder ‘Publiekrechtelijke eisen’ een paragraaf ‘Geschiktheid voor contact met drinkwater’ met daarin een gestandaardiseerde tekst waarin wordt verwezen naar de Regeling materialen en chemicaliën drink- en warm tapwatervoorziening:

Producten en materialen die in contact (kunnen) komen met drinkwater of warm tapwater mogen geen stoffen afgeven in hoeveelheden die schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid van de consument of anderszins de waterkwaliteit aantasten. Daartoe dienen de producten en materialen te voldoen aan de toxicologische, microbiologische en organoleptische eisen die zijn vastgelegd in de van kracht zijnde ‘Ministeriële Regeling Regeling materialen en chemicaliën drink- en warm tapwatervoorziening’ (gepubliceerd in de Staatscourant). Dit betekent dat de procedure voor het verkrijgen van een erkende kwaliteitsverklaring, zoals bedoeld in de vigerende Regeling, met positief resultaat dient te zijn afgerond. Producten of materialen, die zijn voorzien van een kwaliteitsverklaring, afgegeven door bijvoorbeeld een buitenlandse certificatie-instelling, mogen ook in Nederland worden toegepast, mits deze kwaliteitsverklaring door de Minister gelijkwaardig is verklaard aan de kwaliteitsverklaring zoals bedoeld in de Regeling.

Dat betekent bijvoorbeeld dat door Kiwa Nederland gecertificeerde PVC buizen (met een ‘Kiwa Water Mark’) zowel voldoen aan alle functionele eisen volgens de BRL én gezondheidskundig goed zijn bevonden. Alle PVC buizen met een dergelijke private kwaliteitsverklaring op basis van een Kiwa-beoordelingsrichtlijn beschikken dus tevens over een erkende kwaliteitsverklaring volgens de Regeling.

Onder ‘Privaatrechtelijke eisen’ van Kiwa-beoordelingsrichtlijnen voor producten in contact met drinkwater is een paragraaf ‘Hygiënische behandeling van producten in contact met drinkwater’ opgenomen, waarin het belang van hygiëne is beschreven:

De producent dient over een procedure te beschikking voor het zodanig beschermen van de producten, dat de hygiëne tijdens opslag en transport is gewaarborgd. Daarnaast dient de leverancier de afnemers te informeren over de omgang met de onder certificaat geleverde producten die in contact komen met drink- en warm tapwater in het traject vanaf de aankomst op de bouwlocatie tot en met de realisatie in ingebruikneming. De primaire insteek voor de informatie is de bijdrage aan de bewustwording van het belang van hygiënisch werken als ‘preventie-maatregel’.

Namens de Nederlandse drinkwaterbedrijven is voor Kiwa-beoordelingsrichtlijnen een bijlage opgesteld in verband met ‘hygiënisch verpakken’: Richtlijn voor de bescherming van nieuwe producten voor drinkwatertoepassing tegen verontreiniging. Een en ander is van belang in het kader van Artikel 21 van het Drinkwaterbesluit.

Verantwoordelijk gremium en samenstelling

Kiwa-beoordelingsrichtlijnen op het gebied van drinkwater vallen onder de verantwoordelijkheid van het College van Deskundigen Waterketen (CWK). De taak van dit College is het vaststellen van de BRL’s en het geven van een aanzet voor mogelijkheden van certificatie. Bij de activiteiten van het CWK is het Kiwa Reglement voor Colleges van toepassing.

Het CWK is als volgt samengesteld:

Naam Bedrijf/organisatie Belanghebbende
Ger Ardon (voorzitter) Vitens Nutsbedrijven
Ric de Jong (secretaris) Kiwa Nederland B.V Certificatie
Peter Mense Oasen Nutsbedrijven
Raymond van der Heijden BWT Nederland B.V. ENVAQUA (waterbehandelingsbranche)
Jeroen Renes Dunea Nutsbedrijven
Richard Meijburg Kiwa Nederland B.V. Advies
Peter Broest VSH Fittings & Systems B.V. NAF (FME Metaalverwerkende industrie)
Eric van der Blom Uneto-VNI Installatiesector
Pepijn van Gelswijck Saint-Gobain Pipe Systems B.V. Producerende industrie
Robert Schuuring Wouter Witzel Producerende industrie
Dick de With Wavin Nederland B.V. Kunststofindustrie
Alexander Barendregt HSF Producerende industrie samengestelde producten
Peter Wassenaar Waternet Ned. Gemeenten/Waterschappen

Zie ook: https://diensten.kiwa.nl/nutssector/college-van-deskundigen-waterketen met inbegrip van ‘nieuwsbrieven’.

Technische Adviescommissies (TAC’s)

Onder het CWK functioneert een aantal ‘Technische Adviescommissies’, waarvan elk is belast met een specifieke productgroep. Zowel het CWK als deze commissies zijn zo veel mogelijk samengesteld uit alle belanghebbende partijen: producenten, leveranciers, afnemers en gebruikers (soms ook een of meer adviseurs). Kiwa Nederland verzorgt het secretariaat daarvan. De commissies leveren een belangrijke bijdrage aan de totstandkoming van BRL’s en adviseren het CWK over certificatieregelingen op hun terrein. Net als voor het CWK is voor de commissies het ‘Kiwa Reglement voor Colleges’ van toepassing. Voor de invulling van vacatures wordt primair gezocht binnen de belanghebbende groepering. Vertegenwoordigers uit de drinkwatersector worden gezocht via het Kiwa-netwerk, de Contactgroep Normalisatie Drinkwaterbedrijven (CND), het Platform Bedrijfsvoering, het CWK.
De volgende Technische Adviescommissies op het gebied van drinkwater functioneren onder het CWK (dat daardoor een ‘vangnet-rol’ vervult):

  • Voor producten bij de winning van water (grondwater) ten behoeve van de productie van drinkwater:
    • CvD-KGWW: College van Deskundigen Kunststof in de GWW
      Dit College functioneert vanwege raakvlakken met grondwaterkwaliteit (afdichtfolie) als Technische Adviescommissie onder het CWK.
  • Voor producten ten behoeve van de productie van drinkwater:
    • TAC-FZ: Commissie Filterzand;
    • TAC-LW Commissie Leveringsketen Waterbedrijven;
  • Voor producten ten behoeve van het leidingnet:
    • TAC-LA: Commissie Leidingen en Appendages;
    • CvD-LSK: College van Deskundigen Leidingsystemen van Kunststof
      Dit College functioneert voor drinkwatertoepassingen als Technische Adviescommissie onder het CWK.
    • TAC-WM: Commissie Watermeters;
    • TAC-MF: Commissie Metalen Fittingen en Leidingsystemen;
  • Voor producten ten behoeve van drinkwaterinstallaties:
    • TAC-SH: Commissie Brandslanghaspels en toebehoren;
    • TAC-KR: Commissie Kranen en toebehoren;
    • TAC-SC: Commissie Spoeltoestellen en Closetinrichtingen;
    • TAC-BT: Commissie Beveiligingstoestellen;
    • TAC-WW: Commissie Warmtewisselaars;
    • TAC-ATLP: Commissie Alternatieve Technieken LegionellaPreventie;
    • TAC-TD Commissie Tijdelijke Drinkwaterinstallaties.